Dokładny zakres publikacji
Umowa powinna wskazywać platformę, format, liczbę materiałów, minimalny czas ich dostępności oraz termin publikacji. Przy relacjach, filmach i transmisjach warto określić długość, liczbę elementów, linki, oznaczenia profilu i wymagane wezwanie do działania.
Jeżeli influencer ma przygotować materiał samodzielnie, należy opisać zakres swobody twórczej. Jeżeli działa według scenariusza agencji, umowa powinna określać sposób przekazywania wytycznych i akceptacji.
Należy też ustalić, czy publikacja może zawierać inne reklamy oraz czy w określonym okresie influencer może promować produkty konkurencyjne.
Oznaczenie materiału reklamowego
Komercyjny charakter współpracy powinien być oznaczony jasno, czytelnie i zrozumiale. Dotyczy to nie tylko klasycznej zapłaty, lecz także barteru, bezpłatnej usługi, prowizji afiliacyjnej i innych korzyści związanych z publikacją.
Umowa powinna zobowiązywać influencera do stosowania oznaczeń zgodnych z aktualnymi rekomendacjami UOKiK oraz funkcjami udostępnianymi przez platformę. Warto załączyć instrukcję i przykłady właściwych oznaczeń.
Samo zobowiązanie twórcy nie powinno kończyć procesu. Agencja powinna mieć możliwość sprawdzenia materiału przed publikacją i żądania niezwłocznej korekty, jeżeli oznaczenie jest niewidoczne albo niejednoznaczne.
Twierdzenia dotyczące produktu
Influencer powinien korzystać z informacji zatwierdzonych przez reklamodawcę. Nie powinien przypisywać produktowi cech, których klient nie może potwierdzić, ani składać obietnic wykraczających poza zaakceptowany przekaz.
Szczególnej ostrożności wymagają reklamy suplementów diety, alkoholu, produktów finansowych, usług medycznych i innych branż regulowanych. W takich przypadkach przed rozpoczęciem kampanii warto przygotować osobne wytyczne prawne.
Jednocześnie klient powinien odpowiadać za prawdziwość informacji o produkcie przekazanych agencji i influencerowi.
Akceptacja nie może pozbawiać materiału autentyczności
Procedura akceptacji powinna obejmować zgodność z briefem, prawem i identyfikacją marki. Nie musi jednak pozwalać klientowi na dowolne przepisywanie wypowiedzi influencera.
Warto ustalić liczbę rund poprawek oraz termin na ich przekazanie. Brak szybkiej odpowiedzi klienta może uniemożliwić publikację w uzgodnionym czasie, szczególnie gdy kampania jest związana z wydarzeniem albo premierą produktu.
Wynagrodzenie i warunki płatności
Umowa powinna wskazywać, czy wynagrodzenie obejmuje samo przygotowanie i publikację, czy również prawa do późniejszego wykorzystania materiału. Osobno można rozliczyć płatną promocję posta, wyłączność branżową, udział w wydarzeniu albo przekazanie plików źródłowych.
Warto określić skutki odwołania kampanii. Inaczej należy potraktować rezygnację przed rozpoczęciem prac, a inaczej sytuację, w której influencer przygotował już zaakceptowany materiał.
Część wynagrodzenia może zostać powiązana z prawidłową publikacją i przekazaniem raportu, ale model rozliczeń powinien być proporcjonalny i jednoznaczny.
Prawa do materiału i wizerunku
Publikacja na profilu influencera nie oznacza, że reklamodawca może swobodnie wykorzystywać film w reklamach, na stronie internetowej lub w innych kanałach.
Jeżeli materiał zawiera muzykę, wizerunki innych osób lub elementy zewnętrzne, influencer powinien potwierdzić możliwość ich komercyjnego wykorzystania.
- zakres licencji albo przeniesienia praw;
- zgodę na wykorzystanie wizerunku i głosu;
- możliwość skracania i adaptowania materiału;
- czas i terytorium kampanii;
- korzystanie z materiału w płatnej reklamie;
- prawo agencji do przedstawienia realizacji w portfolio.
Raportowanie i wiarygodność zasięgów
Umowa może wymagać przekazania statystyk publikacji w określonym terminie. Warto wskazać konkretne dane, np. zasięg, wyświetlenia, kliknięcia, reakcje i strukturę odbiorców.
Influencer powinien również potwierdzić, że nie kupuje obserwujących, wyświetleń ani interakcji i nie stosuje innych metod sztucznego zwiększania wyników.
Agencja nie powinna jednak gwarantować klientowi wyników, których nie kontroluje. Prognozowany zasięg powinien być odróżniony od zobowiązania do publikacji.
Kryzys i naruszenie umowy
Umowa powinna przewidywać procedurę reagowania na kontrowersje dotyczące influencera, naruszenie prawa, usunięcie konta albo zachowanie mogące istotnie zaszkodzić marce.
Nie każde negatywne zdarzenie powinno automatycznie pozwalać klientowi zakończyć współpracę. Klauzula wizerunkowa powinna wskazywać obiektywne przesłanki, sposób oceny sytuacji oraz możliwe działania: wstrzymanie publikacji, usunięcie materiału lub rozwiązanie umowy.
Jak ten problem wygląda w praktyce
Hipotetyczny przykład: Dokładny zakres publikacji
Kampania rusza, zanim agencja, klient i twórcy ustalą kwestie „dokładny zakres publikacji” oraz „oznaczenie materiału reklamowego”. Spóźniona akceptacja albo brak praw blokuje publikację i generuje dodatkowy koszt. Umowa powinna rozdzielać akceptacje, prawa i odpowiedzialność w całym łańcuchu realizacji.
Kwestie do ustalenia lub sprawdzenia przed działaniem
- zakres licencji albo przeniesienia praw;
- zgodę na wykorzystanie wizerunku i głosu;
- możliwość skracania i adaptowania materiału;
- czas i terytorium kampanii;
- korzystanie z materiału w płatnej reklamie;
- prawo agencji do przedstawienia realizacji w portfolio.
- Dokładny zakres publikacji
Najważniejsze zagadnienia w skrócie
| Zagadnienie | Kluczowa informacja |
|---|---|
| Dokładny zakres publikacji | Umowa powinna wskazywać platformę, format, liczbę materiałów, minimalny czas ich dostępności oraz termin publikacji. |
| Oznaczenie materiału reklamowego | Komercyjny charakter współpracy powinien być oznaczony jasno, czytelnie i zrozumiale. |
| Twierdzenia dotyczące produktu | Influencer powinien korzystać z informacji zatwierdzonych przez reklamodawcę. |
| Akceptacja nie może pozbawiać materiału autentyczności | Procedura akceptacji powinna obejmować zgodność z briefem, prawem i identyfikacją marki. |
| Wynagrodzenie i warunki płatności | Umowa powinna wskazywać, czy wynagrodzenie obejmuje samo przygotowanie i publikację, czy również prawa do późniejszego wykorzystania materiału. |
Podstawy prawne
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
- Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Materiał ma charakter ogólny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Właściwe rozwiązanie zależy od stanu faktycznego, dokumentów i celu biznesowego.
Podsumowanie
Umowa z influencerem powinna regulować publikacje, oznaczanie reklamy, akceptację materiału, raportowanie wyników, prawa do wizerunku oraz reagowanie na kryzys. Właściwe rozwiązanie powinno odpowiadać dokumentom, rzeczywistemu procesowi i celowi biznesowemu.