Jak założyć działalność w Polsce jako cudzoziemiec: JDG czy spółka z o.o.?

Czy cudzoziemiec może prowadzić firmę w Polsce?

Polskie obywatelstwo nie jest warunkiem prowadzenia działalności gospodarczej. Dostępne formy zależą jednak od obywatelstwa, statusu pobytowego, a w niektórych przypadkach także od umów międzynarodowych.

Obywatele Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą co do zasady prowadzić działalność na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Taką możliwość mają również niektórzy obywatele państw trzecich posiadający odpowiedni tytuł pobytowy albo korzystający ze szczególnych uprawnień traktatowych.

Osoba, która nie może zarejestrować jednoosobowej działalności, może co do zasady założyć lub nabyć udziały w polskiej spółce z o.o., prostej spółce akcyjnej albo spółce akcyjnej, a także uczestniczyć w niektórych spółkach osobowych.

Sama spółka nie daje prawa pobytu

Rejestracja działalności, objęcie udziałów ani powołanie do zarządu nie legalizują automatycznie pobytu lub pracy cudzoziemca w Polsce.

Osoba, która chce przeprowadzić się do Polski i aktywnie zarządzać biznesem, może potrzebować odpowiedniej wizy, zezwolenia na pobyt albo uprawnienia do pracy. Procedura zależy m.in. od obywatelstwa, roli w spółce, udziału w kapitale i planowanego czasu pobytu.

Kwestie imigracyjne warto więc analizować równolegle z rejestracją biznesu, a nie dopiero po założeniu firmy.

Jednoosobowa działalność gospodarcza

Jednoosobowa działalność gospodarcza, czyli JDG, jest prowadzona bezpośrednio przez osobę fizyczną i rejestrowana w CEIDG. Zwykle sprawdza się przy usługach profesjonalnych, doradczych, kreatywnych lub IT, gdy przedsiębiorca działa bez inwestorów i akceptuje osobistą odpowiedzialność za zobowiązania.

JDG nie jest odrębną osobą prawną. Umowy zawiera sam przedsiębiorca, który odpowiada za długi związane z działalnością całym swoim majątkiem.

Do zalet należą bezpłatna rejestracja, prostsza administracja i możliwość wyboru jednego z kilku modeli opodatkowania PIT. Zasadniczo trzeba jednak rozliczać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z o.o. jest odrębną osobą prawną wpisywaną do KRS. Może mieć jednego lub kilku wspólników, w tym zagraniczne osoby fizyczne i spółki. Wspólnicy co do zasady nie odpowiadają osobiście za jej zobowiązania.

Członkowie zarządu mogą jednak w określonych sytuacjach ponosić odpowiedzialność osobistą, zwłaszcza gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, a zarząd nie podjął wymaganych prawem działań.

Spółka z o.o. jest zwykle lepszym wyborem, gdy działalność wiąże się z większym ryzykiem, ma kilku założycieli lub inwestorów, zatrudnia pracowników, zawiera większe kontrakty albo ma zostać w przyszłości sprzedana. Wymaga jednak pełnej księgowości, sprawozdań finansowych i formalnych decyzji korporacyjnych.

Podatków nie należy porównywać na podstawie jednej stawki

Przedsiębiorca prowadzący JDG płaci PIT. W zależności od rodzaju działalności i wybranego modelu może stosować skalę podatkową, podatek liniowy 19% albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Spółka z o.o. zasadniczo płaci CIT według stawki 19%, a kwalifikujący się mali lub nowi podatnicy mogą stosować stawkę 9%. Wypłata zysku wspólnikowi będącemu osobą fizyczną może następnie podlegać opodatkowaniu dywidendy.

Trzeba uwzględnić również składki, koszty podatkowe, sposób wypłacania środków ze spółki, rezydencję podatkową założyciela i właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Co sprawdzić przed rejestracją

Przed rozpoczęciem procedury warto ustalić cały model operacyjny, a nie tylko nazwę i adres firmy.

• czy planowana działalność wymaga koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru;
• gdzie znajdzie się siedziba lub adres działalności;
• jakie kody PKD 2025 należy wybrać;
• czy potrzebna będzie rejestracja VAT;
• kto poprowadzi księgowość i kadry;
• jakie umowy między założycielami, menedżerami i wykonawcami są potrzebne;
• czy firma musi korzystać z KSeF;
• czy założyciel potrzebuje zezwolenia pobytowego albo uprawnienia do pracy.

Którą formę wybrać?

JDG jest często odpowiednia dla osoby świadczącej usługi o ograniczonym ryzyku operacyjnym. Spółka z o.o. lepiej oddziela biznes od jego właścicieli i zwykle sprawdza się przy wspólnikach, pracownikach, inwestycji albo większej ekspozycji kontraktowej.

Decyzja powinna wynikać z całego modelu działalności, a nie tylko z kosztu i szybkości rejestracji.